Dyplom ukończenia studiów MBA renomowanej uczelni to dzisiaj najbardziej prestiżowe potwierdzenie umiejętności menedżera. Zainteresowanie jest tak duże,
że oferują je niemal wszystkie polskie szkoły wyższe. Ten styl przekazywania wiedzy opracowano przeszło 100 temu w Stanach Zjednoczonych, w Polsce stał się niezwykle popularny na początku lat 90. XX wieku.

DYPLOMOWANY PROFESJONALISTA

Klasyczne dwuletnie studia Master of Business Administration powstały w Stanach Zjednoczonych na początku lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Przy opracowywaniu ich struktury wykorzystano doświadczenia Harvard University, gdzie menedżerów przygotowywano do pracy już od roku 1908. Tam właśnie powstał program, który wykorzystywał metody skłaniające do aktywnego uczestnictwa w zajęciach.
Chodziło przede wszystkim o logiczne myślenie, umiejętność stawiania diagnozy, analizy i podejmowania decyzji.

Studia MBA bardzo szybko stały się popularne w USA i Europie. Przygotowywały wykwalifikowanych menedżerów, na których było (i jest) ogromne zapotrzebowanie. Dyplom Master of Business Administration stał się standardem, świadectwem profesjonalizmu. Poniekąd także dlatego, że uczelnie starają się utrzymać renomę własnego programu. A zatem przepuszczają kandydatów przez gęste sito egzaminacyjne. Zdarzają się testy matematyczne i sprawdzające zdolność analitycznego myślenia, testy językowe (albo wymagane jest posiadanie certyfikatu GMAT czy TOEFL), rozmowy kwalifikacyjne, testy sprawdzające predyspozycje osobowościowe do pracy menedżera, czasami trzeba przedstawić referencje z firmy.

Kurs MBA obejmuje zagadnienia rachunkowości menedżerskiej, zarządzania finansami w przedsiębiorstwie, statystyki, zarządzania logistycznego, zarządzania strategicznego, marketingu i ekonomii. Programy bardzo często uzupełniane są zajęciami z etyki, psychologii biznesu oraz zarządzania zasobami pracy.

Zagadnienia ekonomiczne przekłada się na język praktyki, ucząc słuchaczy, jak rozwiązać dany problem, a nie co mówi na ten temat teoria. Praca w grupie, rozwiązywanie studiów przypadku oraz analizowanie i przetwarzanie danych to główne obszary, na jakich skupia się MBA. Nie uczy podstaw, bo studenci już je mają, z założenia są to bowiem praktycy biznesu, którym studia mają pomóc usystematyzować wiedzę i wskazać najnowsze trendy w światowym zarządzaniu.

Ukończenie studiów Master of Business Administration zapewnia szeroką wiedzę z zakresu biznesu i zarządzania, uzupełniając umiejętności nabyte wcześniej na uczelniach specjalistycznych, na przykład w dziedzinach technicznych, prawnych, a nawet medycznych. W Polsce program MBA pojawił się kilkanaście lat temu.
Dziś prowadzi go większość liczących się polskich uczelni. Szacuje się, że polscy menedżerowie mają do wyboru ponad 70 programów MBA w kraju, Instytut Zarządzania zamieszcza w swojej bazie internetowej informacje o 50 z nich.

CORAZ POWSZECHNIEJSZE

Jeszcze dziesięć lat temu absolwenci studiów MBA byli w Polsce prawdziwą elitą. Jednak dekada ta, która minęła pod znakiem błyskawicznego rozwoju studiów podyplomowych z zakresu zarządzania, spowodowała, że poszukiwanie wiedzy na kursach MBA stało się dziś zjawiskiem powszechnym.

Z badań przeprowadzonych przez serwis „IPO.pl Doradca dla biznesu" wynika,
że aż 45 proc. ankietowanych deklaruje chęć kontynuowania edukacji na studiach podyplomowych, a 20 proc. zamierza zainwestować w programy MBA.
Wśród deklarujących chęć nauki na studiach MBA są przede wszystkim osoby zajmujące kierownicze stanowiska, właściciele firm oraz specjaliści.

Najważniejszym kryterium przy wyborze dodatkowych studiów dla ankietowanych okazał się prestiż szkoły oraz jej miejsce w najpopularniejszych rankingach (31 proc). Równie ważny jest dobór kadry wykładowczej (25,5 proc), oraz proponowane przez szkołę szkolenia i praktyki (20,5 proc). Z przeprowadzonych badań wynika, że decydując się na studia dla siebie oraz dla swoich pracowników, menedżerowie, właściciele firm wybierają najczęściej szkoły prywatne (65 proc).
Tylko co dziesiąty ankietowany decyduje się na kontynuowanie nauki na uczelni zagranicznej. Badania przeprowadzono w okresie od maja do lipca 2007 r. wśród użytkowników portalu IPO.pl. Z serwisu tego korzystają osoby aktywnie działające na rynku finansowym, poszukujące atrakcyjnych miejsc lokowania kapitału, otwarte na nowe formy inwestycji, menedżerowie, biznesmeni oraz właściciele firm.

Dzisiaj podstawowym problemem dla studentów MBA jest ich cena. Koszt dobrych programów to minimum 30 tys. zł. Najdroższe kosztują ponad 70 tys. zł. Studenci sporadycznie opłacają kurs z własnej kieszeni, choć wielu z nich traktuje to jako doskonałą lokatę kapitału, i - co pokazuje doświadczenie - lokatę, która w ciągu kilku lat zwraca się. Oni jednak najczęściej wybierają tańsze studia. Najbardziej prestiżowe programy, a zatem i najdroższe, często fundują firmy, które traktują taki gest jako formę awansu pracownika i dowód uznania dla jego wkładu w działalność przedsiębiorstwa. Inwestowanie w pracownika staje się coraz popularniejsze i powszechniejsze. Firmy przywiązują coraz większą wagę do rozwoju zawodowego zatrudnionych. Inwestują w szkolenia, kursy, finansują studia podyplomowe, zwiększając tym samym potencjał firmy. Rozwój pracownika odbywa się w ramach potrzeb danego przedsiębiorstwa, dlatego też coraz częstszą formą motywowania personelu jest właśnie opłacenie studiów podyplomowych.

MBA jest zwykle opłacalną inwestycją. Wg „Rzeczpospolitej" - na świecie aż 80 do 90 proc. absolwentów tych studiów znajduje świetną pracę. W Polsce wprawdzie takich statystyk nie ma, ale banki chętnie udzielają kredytu na MBA, szczególnie realizowane na Zachodzie (najlepiej w INSEAD). Wiedzą bowiem, że absolwent takiego kursu z łatwością spłaci kredyt. Decydując się na rozpoczęcie nauki, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na akredytację dla wybranej szkoły uznanych międzynarodowych instytucji, jak EQUAL (The European Quality Link - zrzeszające organizacje akredytacyjne z krajów europejskich) czy EFMD (European Foundation for Management Development). Wysoko cenioną akredytacją najbardziej prestiżowej na świecie organizacji spośród oceniających tego typu studia jest AACSB (International American Association of Collegiate Schools of Business). W Polsce może się nią pochwalić tylko jedna uczelnia - Szkoła Główna Handlowa.

ILE ZARABIAJĄ ABSOLWENCI STUDIÓW MBA

Roczna pensja (w tys. dolarów), jakiej może oczekiwać absolwent studiów MBA: